Prawa pacjenta – prawo do poszanowania godności i intymności

28.11.2017

Co prawda z biegiem lat jakość świadczeń medycznych udzielanych w Polsce i stosunek personelu do chorego uległy poprawie, niestety cały czas docierają do nas słuchy o nieprzestrzeganiu podstawowych praw pacjentów. I choć problem ten jest nasilony w mniejszych ośrodkach, to niejednokrotnie dotyka także dużych miast.

Często pacjenci czują się skrępowani, zawstydzeni, bezsilni z powodu choroby i nie walczą o swoje podstawowe prawo jakim jest poszanowanie godności i intymności, a przecież warto! W końcu chodzi o nasz komfort i samopoczucie!

Prawo do poszanowania godności i intymności pacjenta

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta „Pacjent ma prawo do poszanowania intymności i godności, w szczególności w czasie udzielania mu świadczeń zdrowotnych”. Temu prawu odpowiada bezpośrednio obowiązek lekarza ustanowiony w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty: „Lekarz podczas udzielania świadczeń zdrowotnych ma obowiązek poszanowania intymności i godności osobistej pacjenta”.

Bardzo częstym problemem, który pojawia się podczas interwencji medycznych jest obecność innych niż lekarz osób oraz brak poczucia komfortu pacjenta. Może się to objawiać tym, że podczas wykonywania badania do gabinetu lub sali wchodzą i wychodzą inni pracownicy np. pielęgniarki. Samo otwieranie drzwi (gdy przypadkiem może zajrzeć osoba postronna) może wywołać u pacjenta zawstydzenie i godzić w poszanowanie jego intymności. Niejednokrotnie pacjent zaskoczony i czujący się niekomfortowo może pod wpływem stresu nie opowiedzieć o wszelkich swoich dolegliwościach, zwłaszcza jeśli mają one charakter intymny. Natomiast art. 22 pkt. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta jasno stanowi, iż „Osoby wykonujące zawód medyczny, inne niż udzielające świadczeń zdrowotnych, uczestniczą przy udzielaniu tych świadczeń tylko wtedy, gdy jest to niezbędne ze względu na rodzaj świadczenia lub wykonywanie czynności kontrolnych na podstawie przepisów o działalności leczniczej. Uczestnictwo, a także obecność innych osób wymaga zgody pacjenta.”

Ponadto pacjent – realizując swe prawo - może oczekiwać, aby świadczenie zdrowotne było wykonywane w osobnym pomieszczeniu lub w miejscu osłoniętym, w którym nie można pacjenta z zewnątrz ani oglądać, ani podsłuchać. A zatem nawet jeśli dana osoba jest obłożnie chora i przebywa na sali wieloosobowej to ma prawo oczekiwać, że badanie lub zabieg będą przeprowadzone z poszanowaniem intymności i godności – za parawanem lub zasłonką.

Podobnie lekarz nie powinien zadawać choremu intymnych pytań czy też omawiać głośno jego choroby w obecności innych pacjentów.

Podsumowując, choć pojęcie „poszanowania godności i intymności” jest nieostre i nierzadko nastręcza trudności, a sami pacjenci nie wiedzą jakich dokładnie zachowań mogą oczekiwać od osób świadczących pomoc medyczną, to warto pamiętać że lekarz ma obowiązek czuwać nad naszym prawem do intymności, a my mamy prawo oponować i reagować jeśli czujemy, że jest ono naruszane.

 

Źródło:

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty